Wielu klientów oczekuje, że każda wydrukowana książka, katalog czy ulotka będzie wyglądała dokładnie tak samo – niezależnie od tego, kiedy została wydrukowana. W praktyce osiągnięcie stuprocentowej identyczności jest niemożliwe. Nie oznacza to jednak, że drukarnia popełniła błąd. Produkcja poligraficzna opiera się na wielu zmiennych, a jedną z najważniejszych są farby drukarskie. To właśnie one, w połączeniu z papierem, maszyną i warunkami produkcji, wpływają na końcowy wygląd wydruku. Dlatego nawet dwa nakłady tego samego projektu mogą różnić się od siebie w niewielkim stopniu.
Farby drukarskie a proces druku
Farby drukarskie nie zachowują się jak farba na ścianie czy tusz w domowej drukarce. Podczas produkcji przechodzą przez szereg procesów, które wpływają na ich ostateczny wygląd.
Znaczenie ma między innymi:
- ilość nanoszonej farby,
- sposób jej przenoszenia na papier,
- czas schnięcia,
- rodzaj podłoża.
Każdy z tych elementów może delikatnie zmienić efekt końcowy. Dla większości odbiorców różnice pozostają praktycznie niewidoczne, jednak przy dokładnym porównaniu dwóch egzemplarzy można je zauważyć.
Farby drukarskie a papier
Ten sam kolor będzie wyglądał inaczej na różnych papierach. To jedna z podstawowych zasad poligrafii.
Papier kredowy odbija światło inaczej niż papier niepowlekany. Z kolei papiery o cieplejszym odcieniu, takie jak Munken Print Cream, wpływają na odbiór kolorów inaczej niż bardzo biały Nautilus SuperWhite.
Dlatego drukarnia zawsze bierze pod uwagę nie tylko farby drukarskie, ale również materiał, na którym będą drukowane.
To właśnie połączenie papieru i farby decyduje o końcowym efekcie.
Farby drukarskie a tolerancje produkcyjne
W poligrafii obowiązują określone tolerancje kolorystyczne. Oznacza to, że niewielkie różnice pomiędzy kolejnymi arkuszami lub kolejnymi nakładami są całkowicie naturalne.
Nowoczesne maszyny drukarskie stale kontrolują parametry produkcji, jednak nie są w stanie zagwarantować absolutnie identycznego wyglądu każdej odbitki.
Wpływ mają między innymi:
- temperatura,
- wilgotność powietrza,
- właściwości papieru,
- lepkość farby.
Dlatego profesjonalna drukarnia dąży do zachowania zgodności z normami jakości, a nie do osiągnięcia matematycznej identyczności.
Farby drukarskie a kolory Pantone
Jeszcze większą precyzję można uzyskać przy wykorzystaniu kolorów Pantone. W przeciwieństwie do standardowego druku CMYK farby Pantone są przygotowywane jako gotowe mieszanki.
Pozwala to osiągnąć bardzo wysoką powtarzalność, szczególnie w przypadku kolorów firmowych.
Nie oznacza to jednak, że również tutaj nie występują żadne różnice. Papier, lakier czy sposób wykończenia nadal wpływają na ostateczny wygląd wydruku.
Dlatego nawet przy zastosowaniu Pantone farby drukarskie mogą wyglądać nieco inaczej na różnych materiałach.
Farby drukarskie a kolejne dodruki
To pytanie często zadają wydawcy. Czy książka dodrukowana za rok będzie wyglądała identycznie jak pierwszy nakład?
Najczęściej odpowiedź brzmi: bardzo podobnie, ale nie idealnie tak samo.
W międzyczasie mogą zmienić się:
- partia papieru,
- farby drukarskie,
- ustawienia maszyny,
- warunki produkcyjne.
Dlatego profesjonalne drukarnie przechowują próbki kolorystyczne i dokumentację wcześniejszych realizacji. Dzięki temu kolejne dodruki pozostają możliwie najbardziej zbliżone do oryginału.
Farby drukarskie a kontrola jakości
Choć stuprocentowej identyczności nie da się osiągnąć, współczesna poligrafia pozwala bardzo skutecznie kontrolować jakość.
Podczas produkcji operatorzy regularnie sprawdzają:
- gęstość farby,
- zgodność kolorystyczną,
- pasowanie kolorów,
- jakość odbitek.
Coraz częściej wykorzystuje się również spektrofotometry, które pomagają mierzyć kolor w sposób obiektywny i utrzymywać go w określonych tolerancjach.
Dzięki temu różnice pomiędzy poszczególnymi egzemplarzami są zazwyczaj minimalne.
Czy warto porównywać dwa egzemplarze
W praktyce większość różnic można zauważyć dopiero wtedy, gdy dwa egzemplarze położy się obok siebie i zacznie bardzo dokładnie porównywać.
Czytelnik oglądający pojedynczą książkę praktycznie nigdy nie dostrzeże takich odchyleń.
Dlatego niewielkie różnice kolorystyczne nie świadczą o błędzie produkcyjnym. Są naturalną cechą procesu druku i mieszczą się w obowiązujących normach jakości.
Podsumowanie
Farby drukarskie to tylko jeden z elementów wpływających na wygląd gotowego wydruku. Ostateczny efekt zależy również od papieru, warunków produkcji, ustawień maszyny i zastosowanej technologii.
Dlatego dwa wydruki tego samego projektu nigdy nie będą w 100% identyczne. Profesjonalna drukarnia dba jednak o to, aby wszystkie różnice mieściły się w dopuszczalnych tolerancjach i były praktycznie niezauważalne dla odbiorcy.